KETENEN GEBROKEN

#KETIKOTI. Ter ere van de Afro-Surinaamse vrouw staan deze zomer drie vrolijk gekleurde beelden van de Surinaamse kunstenaar George Struikelblok (1973) tussen de dubbele rij vleugelnootbomen op de lommerrijke Minervalaan in de Goudkust, een villawijk langs de Stadionkade in Zuid.

Kotomisi, 2019, George Struikelblok

Een mooiere locatie had #ArtZuid niet kunnen kiezen voor dit kunstwerk met de naam Kotomisi. Een kotomisi is een Creoolse mevrouw in traditionele kledij. En de Goudkust is ook de naam van de westkust van Afrika, waarvandaan de meeste slaven werden getransporteerd naar Suriname en de Antillen.

Het is #1 juli – de dag waarop de Afschaffing van de Slavernij wordt gevierd – een prachtige dag voor een traditionele Creoolse koto, een jurk in meerdere lagen, gecombineerd met een speciale angisa, een in punten gevouwen hoofddoek.

Afhankelijk van hoe de punten gevouwen zijn, en welke stof je koos voor jurk of hoofddoek, konden Surinaamse vrouwen met hun hoofdbedekking een geheimtaal spreken en allerlei boodschappen overbrengen (of je bijv. wel of niet vrij en beschikbaar was als vrouw, of dat je een ruzie wel of niet beslecht had bijv.). Een hele vrouwencultuur ontstond.

Het vouwen van de hoofddoek is een kunst op zich. In Parimaribo is er een Kotomuseum gewijd aan dit culturele erfgoed van koto’s en angisa’s.

FEEST

In Amsterdam Zuid-Oost dragen op zon-en feestdagen op dit moment nog altijd veel vrouwen een kleurrijke koto. Zoiets had ik ook verwacht toen ik ooit door een Creoolse Surinaamse buurvrouw in het Olympisch Kwartier werd gevraagd voor haar 60e verjaardagsfeest.

Dress to impress” stond er op de uitnodigingskaart. Ik deed mijn uiterste best: met een kleurrijk gewaad en veren in mijn opgestoken blonde haar en met goudgekleurde nagels kwam ik aanzetten. Een andere Nederlandse buuf kwam zelfs met haar hoed op over de galerij naar het feest. Wat schetste onze verbazing: alle Surinaamse gasten zaten in hun gewone kloffie en wij voelden ons twee opgedirkte buitenstaanders. We hadden er de grootste lol om, maar begrijpen deden we het niet. Vanwaar dan die kaart? Wat ging er mis in de communicatie? Zo goed kenden we elkaar ook niet. Ook al waren we buren.

SLAVEN VAN AMSTERDAM

Keti koti betekent: “Ketenen Gebroken”. Op 1 juli 1863 werd de slavernij officieel in Suriname afgeschaft. De Nationale Herdenking van Keti Koti is op 1 juli vanaf 13 uur live op tv te zien.
In de gemeenteraad van Amsterdam wordt op 1 juli besproken hoe de stad in de 18e eeuw economisch geprofiteerd heeft van de slavernij. Het is knap winstgevend zakendoen met gratis arbeid.

In het Amsterdams Historisch Museum wordt onder de titel “Slaven van Amsterdam” een korte doorlopende driedimensionale impressie gegeven van de suikerplantage “Waterlant” aan de Surinamerivier, rond 1700.

Video online: Slaven van Amsterdam: (klik):

Links in beeld scheppen slaven vanuit een schip suiker op de kant, terwijl een opzichter het met zijn voet net zo hard weer terugschopt.

Terwijl vogeltjes heen en weer vliegen, laat de suikerplantage-eigenaar zich loom onderuitgezakt bedienen: aan zijn voeten onder tafel zit een donkere jongen, misschien wel zijn zoon. Een Surinaamse tot slaafgemaakte vrouw komt met thee. Hij trekt haar tegen haar wil op schoot. Ze schrikt en zodra ze kan, vlucht ze van hem weg.

Omdat de stad Amsterdam van 1683 tot 1795 mede-eigenaar was van de kolonie Suriname, samen met de West Indische Compagnie en de steenrijke familie Van Aerssen, werkten de slaven dus ook voor Amsterdam, stelt het museum.

De burgemeester van Amsterdam was tegelijkertijd directeur van de particuliere onderneming, de “Societeit van Suriname”, de eigenaar van de kolonie. Totdat deze genationaliseerd werd en in handen kwam van de Nederlandse staat.

SLAVERNIJ-TENTOONSTELLINGEN

In 2020 komt het Rijksmuseum voor het eerst in haar geschiedenis met een grote tentoonstelling over slavernij tijdens het Nederlandse kolonialisme. In het Tropenmuseum is het hele jaar door in Amsterdam te zien: “Het heden van het slavernijverleden”, over actuele erfenissen van slavernij en kolonialisme, met verhalen van slaafgemaakten en hun nazaten.

Verder werken drie organisaties in opdracht van de gemeenteraad van Amsterdam concreet aan de uitwerking van een plan voor een Amsterdams Slavernijmuseum.

https://www.parool.nl/amsterdam/amsterdam-wil-excuses-aanbieden-voor-slavernijverleden~b1f4e38f/?utm_source=link&utm_medium=social&utm_campaign=shared_earned

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s