Schijnwereld

http://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=5&cad=rja&uact=8&ved=0CCsQFjAEahUKEwie9tySnIjHAhWHZtsKHfA-Drg&url=http%3A%2F%2Fnos.nl%2Fartikel%2F2043726-witte-huis-licht-op-in-regenboogkleuren.html&ei=eui8VZ7RHofN7Qbw_bjACw&usg=AFQjCNEEWMGKjNAvZXSZAMrNWGw9o81McQ&bvm=bv.99261572,d.ZGU
27 juni 2015: Witte Huis in regenboogtinten

Om de hoek van de straat woonde een lange, magere meneer en “daar was iets mee. Hij was van de verkeerde kant“, noemde mijn moeder dat, toen ik klein was. Ik geloof dat hij “Ben” heette, de meneer. Hij ging wel om met de buurvrouw beneden ons en daar was “ook iets mee”: die had wat vrijere opvattingen over de liefde, zullen we maar zeggen, dan mijn stevig-Christelijke ouders, die toentertijd amper 15 jaar in Amsterdam woonden en uit de provincie kwamen, mijn moeder uit een dorp.

CLQPDApWwAAu8i4Die vrije relatie-opvattingen van de grote stad moeten toch wel bedreigend hebben aangevoeld voor mijn ouders, denk ik wel eens, enigszins vergelijkbaar misschien met vele moslimgezinnen van nu in Amsterdam, met roots in dorpen van Noord-Marokko of het Turkse platteland.

Of die buurvrouw van ons in de Stadionbuurt destijds nou echt een “mevrouw van losse zeden” was, en zelfs van “lichte zeden”, zoals mijn moeder dacht, dat zou ik echt niet durven zeggen. Ik betwijfel het eigenlijk. Maar dat mijn moeder het daar moeilijk mee had, in dat keurige Amsterdam-Zuid van toen, dat was wel duidelijk. En dat bleek ook wel toen beide dochters in de puberteit kwamen in de jaren zeventig en zich vrij vochten.

In mijn vrijheidsdrang en strijd voor gelijke vrouwenrechten toen, herkende ik me in de vrijheidsbeweging voor homorechten die opkwam. In een weekend als dit weekend met de 20e Gay-Pride op de Amsterdamse grachten, zou je bijna vergeten dat die relatie-vrijheid die we nu kennen, WEL degelijk ooit bevochten is: als protest.

miami nightmare-LP-performers
Protestnacht in Concertgebouw tegen homo-heksenjacht in Amerika, 1977: Miami Nightmare tegen Anita Bryant

Ik maakte destijds voor mijn journalistieke opleiding een radiodocumentaire over de Rooie Flikkers, die in een Prinsengrachtcommune woonden, links-politiek-activistisch waren en tegen de “vertrutting” van een homo-organisatie als het COC: als je niet main-stream was en je je niet mainstream voelde, hoefde je ook niet mainstream proberen te leven, vonden zij.
Als drag-queens verkleed verstoorden ze zo een bijeenkomst in het Concertgebouw, die was opgezet als benefiet-concert tegen de heksenjacht op homo’s in Amerika.

Het ging om een keurige bijeenkomst met bekende Nederlanders als Mies Bouwman, Martine Bijl, de Zangeres Zonder Naam, Pia Beck, Albert Mol, Henk Krol en Manfred Manger. De Zangeres Zonder Naam werd vanaf die avond de Nationale Nichtenmoeder.
De (hoge) entreekosten voor dit benefietconcert werden gebruikt voor een advertentie in de Amerikaanse Miami Herald en Time Magazine: tegen de homohaat-campagne die de country-zangeres Anita Bryant voerde. Ze was lid van een christenfundamentalistische Baptistenkerk.  “We, from the land of Anne Frank, know where prejudices and discrimination can lead to”, aldus de advertentietekst.

In bijgaand filmfragment ziet u Anita Bryant in de prachtige film Milk, over Harvey Milk, de eerste openlijk homoseksuele politicus in Amerika, gekozen gemeenteraadslid in San Francisco, die doodgeschoten werd door een homophobe christelijk collega-gemeenteraadslid in 1978.
Pas dit jaar, 27 juni 2015, hulde het Witte Huis in Amerika zich in regenboogkleuren, toen het Hooggerechtshof gelijke burgerrechten aan homo’s en hetero’s gaf, door het homohuwelijk legaal te verklaren in alle staten in de Verenigde Staten.

Homoseksualiteit is er altijd geweest. Overal. De oude Grieken wisten er ook wel raad mee. Toch moet ik vaak terugdenken aan een Griek, die ik ooit ontmoette op een dakterras van een privéhuis in een badplaatsje aan de zuidkust van Kreta.
In die tijd logeerden mijn schoolvriendin en ik op vakantie vaak in kamertjes, bij – in ’t zwart geklede – Griekse vrouwen thuis, die als weduwen – in de havens bij de veerponten – met “room, room!!” ons meevroegen en wat centen probeerden te verdienen, want staatsvoorzieningen voor weduwen waren er niet of nauwelijks.
Vanwege de hitte bood de vrouw op Kreta ons het platte dak als slaapplek aan en de zoon des huizes kwam regelmatig voorbij op dat dak, omdat de douchecabine van het huis daar aangebouwd was. Soms hurkte hij dan ’s avonds even naast ons neer en luchtte dan zijn hart.
Het was een wanhopige man van een jaar of 35, die nog bij zijn moeder woonde en zich stikbenauwd voelde in de schijnwereld waarin hij moest leven. Natuurlijk bestond homoseksualiteit in het mediterrane Griekenland niet in het openbaar, en daardoor kon hij in dat dorp geen kant op met zijn gevoelens voor mannen.
Depressief zocht hij wat begrip bij twee wildvreemde Hollandse toeristes op zijn dak. Temidden van de krekelconcerten ’s avonds, in de donkerte van dat dak onder zuidelijke Griekse sterrenluchten, drukte zijn somberheid zwaar op ons, herinner ik me. Ik vraag me wel eens af of hij het eigenlijk wel gered heeft.
IMG_20150731_232120_resizedOok in Marokko kwam ik later zo’n schijnwereld tegen. Met een andere vriendin reisde ik daar een maand rond, op de bonnefooi en met het openbaar vervoer, en ontmoette op een terras in Marrakech een Engelse toerist, een jonge sproeterige blanke homojongen, op zoek naar aanspraak.
Met hem trokken we een middag op en slenterden door de kronkelige steegjes van de medina. Hij wist de weg. Voor ons voelde hij even als een beschermer tegen te opdringerige mannen, die we al wekenlang van ons lijf moesten zien te houden daar in Noord-Afrika.

Maar plots waren die middag de rollen omgedraaid en leken wij ineens ZIJN beschermer te zijn geworden, toen er in een steegje achter het plein Djemaa el Fna Marokkaanse schone jongelingen in deuropeningen hingen en nogal agressief tegen mijn vriendin en mij riepen: “We are much better for him than you are!!!”.

Ik bedoel maar: er was en is – in menige cultuur – nog veel schijn onder ons. En laten we dan maar dankbaar en trots zijn dat Amsterdam vandaag weer roze kleurt en misschien wel een beetje (te) bloot: het is om de boel wakker te schudden. Dat is vele decennia na de Rooie Flikkers blijkbaar nog steeds – of juist opnieuw weer – nodig.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s